لر ها از چه قوم و طایفه ای بوده و از کجا آمده اند ؟

 حمدالله مستوفی در تاریخ گزیده (۷۳۰ هجری) که ظاهراً مطالب آن را از زبده التواریخ جمال الدین کاشانی اقتباس کرده است، می نویسید:

در سنه خمس ما(=۵۰۰) قریب صد خانه کرد از جبل السماق شام، به سب وحشتی که ایشان را با مهتر قوم خود افتاد بود، به لرستان آمدند و در خیل احفاد محمد خورشید که وزرا بودند نزول کردند، بر سبیل رعیتی.بزرگ ایشان ابوالحسن فضلوی بود. روزی در خانه خورشیدیان مهمانی بود. ابوالحسن را سرگاوی دادند. او آن را به فال مبارک داشت و با اتباع خود گفت ما سردار این قوم خواهیم شد.

مستوفی ضمن شرح چگونگی به قدرت رسیدن ابوطاهر که از نسل ابوالحسن فضلوی بود، و تاسیس سلسله اتابکان به دست ابوطاهر، در وصف دوره اتابک هزار اسب می نویسد:

در عهد او(= اتابک هزار اسب، فرزند ابوطاهر و دومین اتابک از اتابکان لر بزرگ در سالهای ۶۲۶-۶۰۰ هجری) ملک لرستان( لر بزرگ= کهگیلویه و چهارمحال و بختیاری) رشک بهشت گشت و بدین سبب اقوام بسیار از جبل السماق شام بدون پیوستند:6640_563

چون گروه عقیلی از نسل علی ابن ابی طالب و گروه هاشمی از نسل هاشم بن عبد مناف و دیگر طوایف متفرق چون: استرکی، مماکویه، بختیاری ، جوانکی، بیدانیان، زاهدیان، علایی، کوتوند، بتوند، بوزاکی، شوند، زاکی ،جاکی، هارونی ،آشکی ،کوی لیراوی ، ممویی ، یحفومی، کمانکشی ، مماسنی، ارملکی ف توانی، کسدانی، مدیحه، اکورد، کولارد، و دیگر قبایل که انساب ایشان معلوم نیست. چون این جماعت به هزار اسف و برادران پیوستند، ایشان را قوت شوکت زیاد شد. بقایای شولان را به زخم شمشیر از آن ولایت بیرون کردند و یک بار بر آن دیار مستولی شدند.

بنا به نظر مستوفی نه تنها اتابکان لر بزرگ ، از نژاد اکراد غیر ایرانی بوده اند بلکه ساکنان منطقه لر بزرگ نیز از کردانی بوده اند که در زمان حکومت اتابک هزار اسب به این منطقه آمده اندو این گفته سبب شده است تا برخی از مورخان قدیم و جدید، طوایف لر را اصالتاً کرد نژاد تلقی کنند و چون بیشتر ساکنان کنونی استان کهگیلویه و بویراحمد ، از نسل ایل جاکی می باشند، که مستوفی در تاریخ گزیده از آنها نام می برد، شاید هم اکنون برای بعضی این ابهام پیش بیاید که ایلات کنونی کهگیلویه کرد نژاد هستند. اما بنا به دلایلی که ذیلاً بدانها اشاره می کنیم، این نظریه مخدوش می نماید:

۱٫اسامی اقوام و سرزمینها با گذشت زمان دچار دگرگونی شده و قوم لر از این قاعده مستثنی نیست و شاید در گذشته های دور نام یا نام های دیگر داشته و در نهایت نام لر را به خود گرفته و هنوز بدین نام شناخته می شود. تبیین و ریشه یابی این دگرگونیها بسیار دشوار و مواردی غیر ممکن است، به طوری که جورج کرزن می گوید:

این موضوع که لر ها از چه قوم و طایفه ای بوده اند و از کجا آمده اند از راز های باز نشده تاریخ بوده است و خواهد بود.

ولی همو نهایتاً می گوید :

اکثریت نویسندگان بر این قول اند که ایشان از اصل و تبار آریایی و بنابراین ایرانی اند و پیش از ورود تازیان و ترک و تاتار در این سرزمین بوده اند.

مطالبی که در صفحات قبل نوشته شد نیز موید این مطلب است که از حدود پنج هزار سال قبل و به ویژه از دوره هخامنشیان به این سو، سرزمین کهگیلویه مسکونی بوده است.

۲٫ جغرافی دانان و مورخان اولیه، گروههای صحرانشین و نیمه صحرانشین را با عنوان کلی «الاکراد» ذکر می کردند و منظور آنها لزوماً مردم کرد نژاد نبود بلکه همه چادر نشینان و گله داران غیر عرب و غیر ترک را به این نام می خواندند.

بنابراین واژه کرد به معنای نژادی خاص نبود، بلکه در نوشته های تاریخی به منظور توصیف نوعی از معیشت و نظام زندگی اجتماعی به کار می رفت که مهم ترین مشخصه آن تاکید بر گله داری و کوچ به منظور استفاده از مراتع است.اصطخری در قرن چهارم هجری یعنی حدود ۲۰۰ سال قبل از تاریخ که مستوفی از ورود کردان به منطقه لر بزرگ خبر می دهد و حدود ۴۰۰ سال قبل از تالیف تاریخ گزیده، ضمن برشمردن رموم فارس، آنها را کرد یعنی گله داران بیابانگرد توصیف می کند و می نویسد:

وجومهای کردان بیش ازآن است که در شمار آید و گویندکی در پارس پانصد هزار خانواده بیش باشند که زمستان و تابستان به چراگاهها نشینند.

این بیان اصطخری به روشنی ثابت می کند که واژه کرد به قبایلی اطلاق می شده که زندگی سیار عشایری و کوچ نشین داشته اند و نه به طوایف کرد نژاد. برخی از نویسندگان معاصر بر کرد بودن الوار تاکید ورزیده اند برای اثبات مدعای خود به اشتراکات زبانی و شباهت ظاهری میان این دو قوم استناد کرده اند، ولی تحقیقات جدید در زمینه انسان شناسی و زبان شناسی اعتبار نظریات مبتنی بر اشتراکات زبانی و شباهت ظاهری میان دو قوم کرد و لر را مخدوش کرده است.

بدین گونه قضاوت نویسندگان مذکور اگر عاری از انگیزه های سیاسی باشد، ناشی از خطای آنها در معنای کلمه کرد است به این معنی که به این مطلب توجه نکرده اند که این واژه قبل از آنکه نام قومی خاص باشد، صفتی برای عموم اقوام چادر نشین بوده است.

۳٫ مستوفی از میان کلیه قبایل مهاجری که نام برده فقط ریشه نژادی و هویست دو قبیله عقیلی و هاشمی را بیان کرده و از هویت سایر قبایل ذکری به میان نیاورده است. بودن طوایف لر نژاد در منطقه شام و مصر ، این نظر را تقویت می کندکه قبایل مهاجر احتمالا لر هایی بوده اند که قبلاً به دلایلی( به احتمال قوی برای شرکت در جنگهای صلیبی) به شام و مصر مهاجرت و سرانجام با مساعد شدن شرایط، به موطن اصلی خود یعنی منطقه لر بزرگ معاودت کرده اند.

ابن فضل الله العمری (متوفی ۷۳۰ هجری) معاصر مستوفی در کتاب مسالک البصارفی الممالک المصار از حضور اقوام لر در سراسر منطقه شام و حتی مصر خبر می دهد و می گوید لر ها در سراسر منطقه شام و همچنن در مصر سکونت داشته اند و چالاکی آنها زبانزد بود.

همین زبردستی و چالاکی آنها صلاح الدین ایوبی را به وحشت انداخت و نامبرده به قلع و قمع آنها پرداخت. به توجه به اینکه سالهای حکمرانی صلاح الدین ایوبی لز ۵۶۴ تا ۵۸۹ ه بوده است، حوادثی از این قبیل، این نظر را تقویت می کند که قبایل مورد نظر مستوفی همان لرهای معاود باشند.

اینکه طوایف مذکور از میان اینهمه مناطق قابل سکونت ایران، منطقه لر نشین به ویژه منطقه لر بزرگ را برگزیدند خود قرینه ای بر پیوند تاریخی میان این قبایل و سرزمین لر نشین است. علاوه بر این در دوره اسلامی ، بخشی از مناطق غربی ایران به منطقه شامات معروف بود و شاید این تشابه اسمی موجب شد تا برخی به اشتباه گمان برند که قبایل مذکور از شما مهاجرت کرده اند.

به هر حال اگر چه نژاد همه افراد بشر از حضرت آدم است، به مصداق” انا خلقناکم من ذکر و انثی و جعلناکم شعوباً و قبائل لتعارفوا ” ، به مرور زمان که جمعیت ادمیان کثرت یافت به شعبات و قبائل متعددی تقسیم شدند و هر کدام برای خود هویت تاریخی و فرهنگی مستقلی یافتند. دو قوم کرد و لر نیز اگر چه نژاد مشترک دارند و هر دو از اقوام آریایی می باشند، امام به مرور زمان هر کدام هویت تاریخی مستقلی یافته اند و نمی توان آنها را قوم واحدی دانست.

بنا براین قوم لر قوم مستقل است اما اینکه از چه تاریخی به این نام شناخته شده دقیقا معلوم نیست. واژه لر اولین بار در نوشته های مورخان و جغرافی دانان قرن چهارم هجری مشاهده می شود که اغلب به صورت اللریه ، لاریه، لوریه و بلاد اللور ضبط شده است. ولی در مورد نامگذاری قوم لر تا قرن هشتم هجری اظهار نظری نشده و از قرن هشتم است که حمدالله مستوفی ، آن هم احتمالاً به اقتباس از زبده التواریخ کاشانی، در مورد نامگذاری قوم لر سخن می گوید و پس از اوست که افردای مانند معین الدین نظری (۸۱۶ ه) در منتخب التواریخ و قاضی احمد بن غفاری کاشانی (متوفی ۹۷۵ ه) در تاریخ نگارستان و امیر شرف خان بدلیسی (۱۰۰۵ ه ) در شرف نامه در مورد نامگذاری قوم لر سخن گفته اند که عمدتاً مطالب زبده التواریخ و تاریخ گزیده را با اندک دخل و تصرفی نقل کرده اند.

به طور کلی نظریات مربوط به وجه تسمیه لرها را می توان در سه گروه تقسیم کرد: ۱٫ برخی لر ها را از نسل شخصی به نام لر دانسته اند(مستوفی) ؛ ۲٫ برخی واژه لر را مشتق از کلمات ایرانی چون لهراسب و غیره دانسته اند؛ ۳٫برخی واژه لر را مشتق از اسم مکان دانسته اند و معتقدند که : الف) لر محلی بوده در ولایت مانرود یا مایرود که اولین جایگاه سکونت اجداد لرها بوده است. ب) واژه لر مخفف اللور می باشد که آن هم شهری است در شمال غربی دزفول و حوالی اندیمشک. ج) کلمه لر تحریف شده واژه لیر (محلی واقع در ناحیه جندی شاپور و همچنین نام روستایی در نزدیکی سوق کهگیلویه) یا لر یعنی کوههای پوشیده از جنگل است.

از مجموع مطالبی که ذکر شد می توانیم چنین نتیجه بگیریم که ساکنان منطقه کهگیلویه در مقطع زمانی مورد بحث (قرن ششم هجری) بقایایی از ساکنان بومی بازمانده از دوره هخامنشیان و ساسانیان بوده اند و ایل جاکی در این مقطع زمانی بدانان پیوسته اند. البته امروز عمده جمعیت استان کهگیلویه و بویراحمد ( به استثنای سادات ساکن در استان) از نسل ایل جاکی محسوب می شوند و این امر نشان می دهد که ایل جاکی به تدریج قدرت گرفته و سایر سکنه را در خود مستحیل کرده است.

منبع :خبر دنا
کتاب تاریخ سیاسی کهگیلویه -به قلم دکتر سید ” مصطفی تقوی مقدم “- صفحات ۴۱-۳۶

به کانال خبری ندای لر بپیوندید


6 دیدگاه برای “لر ها از چه قوم و طایفه ای بوده و از کجا آمده اند ؟
  1. Приветствую Вас товарищи!
    Есть такой интересный сайт для заказа туров и путешествий.Пришло время отпусков, пора собираться в дорогу. Туроператор «Light Travel» найдет интересный вариант для любого бюджета. Увлекательные туры по Европе,семейный отдых на курортах, туры в египет,отдых в турции,отдых на кипре все включено цены,туры в болгарию из минска и туры в италию. Поможем выбрать отдых, который будет отвечать именно Вашим пожеланиям.Отдых на лучших курортах в мире можно заказать у оператора «Light Travel».Разработаем индивидуальный авиа, ЖД, автобусный тур в Европу на любое количество дней из Минска. Питьевой курс минеральной воды в комплексе с лечебными процедурами гарантируют хорошее самочувствие и отличное настроение. Ждем Вас у нас в офисе.
    От всей души Вам всех благ!
    тунис отдых хаммамет отели
    отдых на кипре ۲۰۱۸ лето
    турция отдых цены все включено сентябрь
    болгария отдых фото цены
    отели испании для отдыха с детьми

  2. من لر استان گهگلویه وبویراحمد هستم بهترین وبا غیرت ترین قوم ایرانی بدون شک وتردید وهزار صفات دیگر

  3. کلاهی که نقش و نگاره های تخت جمشید به سر دارند همون کلا هایی است که لرهای بختیاری و بویر احمدی هنوز استفاده میکنند
    چه سندی از از این مهمتر از ایرانی بودن لرها
    اقای اسدی ببین نژادمون رو میرسونی به عربها؟؟؟؟!!!!!!

  4. بازگشت طوایف ممسنی - انجمن تخصصی ممسنی

  5. Rhiner Inc. Inda Buy Viagra Acquista Viagra Online Propecia Generic California Vibramycin Online Cheap Amoxicillin Drug Facts For Lyme Disease Levitra Cuanto Dura El Efecto cialis Entraр“в®nez Buy Liquid Amoxicillin Generic Amoxil Cvs Viagra 100mg Price 380 Can You Drink Alcohol With Amoxicillin Xenical Free Trial Farmaco Priligy 30 Mg Como Tomar El Kamagra How Do I Get Antabuse Bluemountain Pharmacy Dflucan Without A Pres cheap cialis Levitra 20mg Bayer Baclofene Mal De Tete Order Amoxicillin Can Lasix Help You Pass A Drug Test Hctz 25 Mg Cheap Order Deltasone Availability For Caffergot Viagra Sales Las Vegas Buying Antabuse Online Cialis Diario Prospecto Kytril Buy Online Strattera Pharmacy Online Store Buy Levitra 10 Mg cheap cialis Cephalexin Result Is Canadianmeds24h Legit generic cialis Complementaria Propecia buy accutane online in canada Generic Sildenafil Cialis Per Durata Does Amoxil Treat Upper Respirator Infection cialis price Comprar Priligy Generico Espana Definicion De La Kamagra Buying Lasix Pastillas Cialis Precio Buy Elavil No Prescription cialis Cialis Caracteristicas Hoodia Buy Generic Amoxil Propecia Canadian Propecia Soft Order Plavix Generic For Strattera Cheap Amitriptyline Best Prices On Viagra cialis Celexa Ampicillin Amoxicillin For Pets Online Propranolol Propecia Generic India 1mg Pros And Cons Of Amoxicillin Order Kamagra Pills Levitra 75 Mg Acheter Cialis Original France viagra prescription Bizrate Levitra Cialis Barato Madrid viagra pfizer acheter Comprar Cialis En Farmacias De Madrid Cialis Generico Nombre Zoloft Prices Generic Viagra Sale Medikament Viagra 50 Mg Propecia Ritalin Lioresal Intrathecal Cialis Mastercard viagra online No Prescription Meds Drugs Cheap Zithromax Safe During Pregnancy Order Zoloft In Usa Purchase Isotretinoin Price In Internet Isotretinoin worldwide price amex accepted online Dapoxetene Cialis En Ligne Canada Viagra Para Hombres Venta kamagra and the fda Corporacion Dermoestetica Propecia Comprar Cialis Online Paypal viagra online Order Wellbutrin Without Prescription Generic Levitra Overnight viagra Baby Diahrea And Gas Amoxicillin Prix Levitra 10 Mg Orodispersible Order Cialis Online Keflex Uti Dog Cialis Online Us Buy Kamagra Quel Viagra Acheter Purchase Dutasteride Website Prozac Interactions Priligy Dapoxetine Effets Secondaires Buy Nexium Canada cialis online Inexpensive Acyclovir Green Tea And Amoxicillin cialis online pharmacy Meds Without Scripts Amoxicillin 2000mg Bid Online Generic Viagra Cialis Diarrea Comprar Cialis Buen Precio real kamagra Generic Fluoxetine No Physician Approval In Internet Shop Priligy Belgique Propranolol Online No Prescription Le Cialis 10 Cialis Con Priligy cialis Canada Pharmacy 24 Buy now worldwide isotretinoin shop cialis buy online Vendita Viagra Italia Line Cialis Prix Belgique Pharmacie Priligy Country Usa Priligy Generika (Dapoxetine) 60mg Levitra Is Order Cialis Pills Propecia Agencia Tributaria Amoxicillin 500mg Cheap viagra online pharmacy P57 Hoodia

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.